-

W poszukiwaniu „drugiej płci”. O radykalnym potencjale feminizmu różnicy
Koncepcja „różnicy płciowej” nie bez powodu brzmi skrajnie konserwatywnie dla polskich (i nie tylko) uszu; murem stał za nią między innymi Watykan, już na przełomie tysiącleci prowadząc krucjatę przeciwko idei gender, czyli płci rozumianej jako kulturowej konstrukcji, orędując za porządkiem społecznym jako wynikającym bezpośrednio z (wybranych aspektów) ludzkiej biologii [1]. Takie rozumienie różnicy ma jednak…
-

Zarys ruchu kobiecego na Zachodzie: Feminizm liberalny
Anuradha Ghandy omawia rozwój zachodniego feminizmu liberalnego, pokazując, że jego głównym celem była walka o równość praw kobiet – ale o równość formalną, opartą na idei indywidualizmu. Na przykładzie tego nurtu (a w całości książki również innych, jak feminizm radykalny czy ekofeminizm) działaczka wykazuje, że warto przyglądać się historycznej myśli feministycznej dogłębnie i refleksyjnie, ale…
-

Seksizm w systemie edukacji, czyli o przyuczaniu do roli kobiety w polskich szkołach
Doświadczenie edukacji formalnej było i jest dla dziewcząt czymś jakościowo innym – przepełniają je podprogowe komunikaty, spojrzenia czy nakazy przygotowujące je do przyjęcia określonej roli w społeczeństwie. Od wczesnych lat szkolnych dziewczynkom przekazywany jest kulturowy bagaż, który będzie towarzyszył im do końca życia – brzemię osoby urodzonej w męskim świecie, stworzonym na męskich zasadach.
-

„Śmierć lepsza niż burka”, czyli wolność według zachodnich liberałów
Amerykańskie i izraelskie bomby spadają na przetrwanki gwałtów represjonowane przez własne państwo. Spadają także na dzieci. Według doniesień agencji Reuters siły USA mogą być odpowiedzialne za atak na szkołę dla dziewcząt w mieście Minab, w którym zginęło 165 osób – w większości dzieci poniżej 12. roku życia. ONZ uznaje, że doszło do „poważnego naruszenia prawa…
-

Zakazane życie: kobiety w Afganistanie pod rządami talibów
Postępy w zakresie praw kobiet po 2001 roku Lata rządów talibów w Afganistanie w okresie 1996–2001 charakteryzowały się niemal całkowitym wykluczeniem kobiet z życia publicznego, zakazem edukacji dziewcząt oraz skrajnymi ograniczeniami w zakresie pracy i swobody poruszania się. Obalenie tego reżimu w wyniku agresji USA w 2001 roku pozornie otworzyło nowy rozdział w historii praw kobiet w Afganistanie. Dostęp do edukacji średniej i wyższej, udział w rynku pracy,…
-

Pierwotna przyczyna, część II
Niniejszy tekst jest tłumaczeniem rozdziału dziewiątego książki „Our Blood: Prophecies and Discourses on Sexual Politics” (1976, wyd. Perigee Books) autorstwa Andrei Dworkin, zatytułowanego w oryginale „The Root Cause”. Rozdział ten stanowi zapis przemówienia wygłoszonego 26 września 1975 roku w Massachusetts Institute of Technology w Cambridge. Klasycznie w pornografii część tego makabrycznego okrucieństwa ma miejsce w przestrzeni publicznej. Mężczyzna nie posiądzie…
-

Pierwotna przyczyna, część I
Niniejszy tekst jest tłumaczeniem rozdziału dziewiątego książki „Our Blood: Prophecies and Discourses on Sexual Politics” (1976, wyd. Perigee Books) autorstwa Andrei Dworkin, zatytułowanego w oryginale „The Root Cause”. Rozdział ten stanowi zapis przemówienia wygłoszonego 26 września 1975 roku w Massachusetts Institute of Technology w Cambridge. A najbardziej poznawalne są przede wszystkim pierwsze zasady i przyczyny. Albowiem przez nie i z ich poznaje…
-

Hiszpańska droga do abolicjonizmu
Hiszpania to kraj wielu sprzeczności. Z jednej strony jest to państwo zamożne, z drugiej strony walczące z trwającym od lat kryzysem. Z jednej strony wielonarodowe, z drugiej nacjonalistyczne. Jednym z tematów, które dzielą obecną Hiszpanię jest abolicja prostytucji. Kwestia ta budzi gorące emocje w wielu państwach i Hiszpania nie stanowi tutaj wyjątku. Burzliwa historia kraju pokazuje jednak, że usilne starania odważnych kobiet mogą…
-

Emocje ponad analizą – recenzja „domu dobrego”
Dom dobry w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego to film, który próbuje przedstawić przemoc domową jako zjawisko strukturalne. Reżyser pokazuje, jak przemoc wyrasta z żyznej gleby kulturowej – tradycji religijnej, stereotypów płciowych i zmowy społecznego milczenia. A rośnie bujnie i stabilnie, od pierwszego kłamstwa, wyzwiska, upokorzenia, po więzienie, gwałty i krwawe bójki, z których ledwo uchodzisz z życiem. Podlewa ją milczenie tych, którzy widzą, pobłażliwość znajomych, nieudolność instytucji.…
-

Horror starzenia się w kobiecym ciele – recenzja „Substancji”
Substancja, film Coralie Fargeat z 2024 roku, to mistrzowsko wycyzelowana opowieść w konwencji body-horror o przekleństwie starzenia się w Hollywood – i w kobiecym ciele. Niemal każdy kadr to wizualne dzieło sztuki, a montaż i dźwięk są precyzyjnie zaplanowane tak, by wzbudzać w widzach poczucie dyskomfortu. Demi Moore i Margaret Qualley, grające dwie połowy tej samej osoby rozdzielone tytułową substancją, podejmują się momentami ekstremalnie…
